Nieuwe Europese regels voor afvaltransport: bent u klaar voor DIWASS?

DIWASS is live: wat betekent het nieuwe Europese afvaltransport­systeem voor Belgische bedrijven?

Sinds 21 mei 2026 is het Digital Waste Shipment System (DIWASS) van de Europese Unie officieel operationeel. Dit nieuwe platform digitaliseert het beheer van grensoverschrijdende afvaltransporten en vormt een belangrijke stap in de digitale transformatie van de circulaire economie. Voor organisaties die betrokken zijn bij het transport, de verwerking of de recyclage van afval over de Europese grenzen heen, brengen de nieuwe regels belangrijke wijzigingen en bijkomende compliancevereisten met zich mee.

Wat is DIWASS?

DIWASS is het nieuwe digitale platform van de Europese Unie voor het beheer van grensoverschrijdende afvaltransporten. Het systeem stroomlijnt de communicatie tussen afvalbeheerbedrijven en bevoegde autoriteiten door een centrale omgeving te bieden waarin alle vereiste informatie elektronisch kan worden uitgewisseld.

Bedrijven kunnen hun aanvragen rechtstreeks via de DIWASS-webinterface aanmaken, beheren en indienen. Daarnaast ondersteunt het platform integraties met gespecialiseerde softwareoplossingen, waardoor geautomatiseerde gegevensuitwisseling en efficiënter procesbeheer mogelijk worden. Een voorbeeld van zo’n integratie is de eTFSportal van Axians eWaste.

Welke transporten worden getroffen?

De invoering van DIWASS heeft voornamelijk gevolgen voor grensoverschrijdende afvaltransporten die onder een notificatie- en toestemmingsprocedure vallen, waaronder transporten van gevaarlijk afval. De vereiste meldingen, goedkeuringen en bijbehorende administratieve processen worden voortaan digitaal via DIWASS beheerd.

Voor niet-gevaarlijk Green List-afval (Bijlage III) dat voor terugwinning of recyclage wordt vervoerd met een Annex VII-document, blijft een overgangsperiode voor de elektronische uitwisseling van begeleidende documenten van kracht tot 31 december 2026.

België kiest voor een hybride aanpak

Hoewel DIWASS een gestandaardiseerd Europees kader biedt, verschilt de implementatie van lidstaat tot lidstaat. België vormt daarbij een bijzonder interessant voorbeeld. In plaats van uitsluitend op DIWASS te vertrouwen, heeft ons land gekozen voor een hybride aanpak die nationale en Europese systemen combineert.

Binnen het Belgische model moet de initiële notificatie voor een grensoverschrijdend afvaltransport worden ingediend via het nationale OVAM-systeem. Nadat de goedkeuring is verleend, kunnen daaropvolgende transportmeldingen en Annex VII-transporten worden beheerd:

• Rechtstreeks via de DIWASS-interface of
• Via gekoppelde softwareoplossingen van derden, zoals de Axians eTFSportal.

Deze aanpak stelt bedrijven in staat om aan de wettelijke vereisten te voldoen en tegelijk voldoende flexibiliteit te behouden in hun dagelijkse werking.

Extra voordelen van softwareoplossingen van derden

Hoewel de standaard DIWASS-interface de volledige wettelijke workflow ondersteunt, is deze in de eerste plaats ontworpen voor de verwerking van individuele dossiers. Voor organisaties die grote volumes transporten beheren, kan dit leiden tot een aanzienlijke administratieve belasting doordat elk transport afzonderlijk moet worden ingevoerd en opgevolgd.

Softwareoplossingen zoals de eTFSportal maken gebruik van dezelfde DIWASS-koppeling, maar bieden extra functionaliteiten die beter aansluiten bij operationele behoeften. Zo kunnen gebruikers meerdere transporten in één actie aanmaken en verwerken in plaats van elk transport afzonderlijk te registreren.

Hierdoor kunnen bedrijven:

• Handmatige gegevensinvoer verminderen;
• De administratieve werklast beperken;
• De productiviteit verhogen;
• De operationele efficiëntie verbeteren;
• Meer inzicht krijgen in internationale materiaalstromen.

Kan OVAM volledig vervangen worden door software van derden?

Nee. Volgens OVAM moet het notificatieproces nog steeds via het nationale systeem worden afgehandeld en kan dit niet worden vervangen door software van derden.

Zodra een notificatie echter is goedgekeurd, kunnen bedrijven zelf kiezen hoe ze hun transportmeldingen en Annex VII-transporten beheren. In deze fase kunnen gekoppelde oplossingen zoals de eTFSportal de operationele processen aanzienlijk vereenvoudigen en bijdragen aan een vlotter digitaal proces.

Hoe bereid je jou voor op DIWASS?

Organisaties die betrokken zijn bij grensoverschrijdende afvaltransporten doen er goed aan hun interne processen vandaag al te evalueren en ervoor te zorgen dat de nieuwe DIWASS-vereisten worden geïntegreerd in zowel hun operationele workflows als hun complianceplanning.

Vooral in landen met een hybride model, zoals België, is het essentieel om te begrijpen welke stappen via nationale systemen moeten verlopen en welke via DIWASS of geïntegreerde softwareoplossingen kunnen worden afgehandeld.

Axians eWaste ondersteunt de transitie

Axians eWaste helpt organisaties bij de overgang naar DIWASS door zowel de technische als operationele aspecten van de implementatie te ondersteunen.

Van systeemintegraties en gegevensuitwisseling tot de dagelijkse operationele opvolging: Axians eWaste stelt organisaties in staat om aan de regelgeving te voldoen en tegelijk maximaal te profiteren van de efficiëntiewinsten die digitale afvaltransportprocessen bieden.

Wilt u meer weten over DIWASS en de komende vereisten? Neem dan deel aan onze gratis informatieve webinars vanaf september en ontdek hoe u uw organisatie kunt voorbereiden op de volgende fase van digitaal afvaltransportbeheer.